SON DAKİKA HABERLER: Ezber bozan karar verildi, 164 ülke ‘evet’ dedi! ‘Dünya haritası değişiyor’

Dünyayı bugüne kadar yanlış görmüş olabiliriz. Haritalarda dev gibi görünen bazı bölgeler gerçekte o kadar büyük değil, küçük görünen kıtalar ise sanılandan çok daha geniş.

CNN International’ın aktardığına göre Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, bu algıyı değiştirecek kararı kabul ederek ülkelerin gerçek yüz ölçümlerini daha doğru yansıtan haritaların kullanımını teşvik etti.

164 ÜLKE ‘EVET’ DEDİ

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda kabul edilen “Haritayı Düzelt” adlı karar, dünya haritalarında kullanılan projeksiyonların yarattığı çarpık algının giderilmesini amaçlıyor.

Afrika ülkelerinin girişimiyle gündeme gelen karar, 164 ülkenin oyuyla kabul edildi. Altı ülke çekimser kalırken, karara karşı oy kullanan tek ülke ABD oldu. Kararda özellikle Afrika, Latin Amerika ve Güney Asya’nın dünya haritalarında gerçek yüz ölçümlerinden daha küçük algılanabildiğine dikkat çekildi.

Karar, Mercator haritasının yasaklanması anlamına gelmiyor. Ancak ülkelerin ve kıtaların yüz ölçümlerini daha doğru yansıtan projeksiyonların kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.

YÜZYILLARDIR KULLANILAN HARİTA NEDEN TARTIŞILIYOR?

Tartışmanın merkezinde, 1569 yılında Gerardus Mercator tarafından geliştirilen Mercator projeksiyonu bulunuyor.

Özellikle denizcilik ve navigasyonda büyük kolaylık sağlayan bu harita sistemi, dünyanın küresel yüzeyini düz bir zemine aktarmanın sonucu olarak ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe kara parçalarını olduğundan büyük gösteriyor.

Bu nedenle haritaya bakıldığında Grönland, Afrika’ya yakın büyüklükteymiş gibi algılanabiliyor. Gerçekte ise tablo çok farklı. Afrika, Grönland’ın yaklaşık 14 katı büyüklüğünde.İşte BM’nin kabul ettiği karar da tam olarak bu algı farkına dikkat çekiyor.

AFRİKA’NIN GERÇEK BÜYÜKLÜĞÜ ORTAYA ÇIKACAK

BM kararında, haritalardaki bu orantı farklılığının yalnızca coğrafi bir yanılgıya neden olmadığı belirtildi.

Özellikle Afrika ve diğer güney bölgelerinin olduğundan küçük gösterilmesinin, bu bölgelerin ekonomik, jeopolitik ve kalkınma potansiyelinin de daha düşük algılanmasına katkıda bulunabileceği ifade edildi.

Bu nedenle daha gerçeğe yakın projeksiyonların kullanılmasıyla dünya üzerindeki kıtaların ve ülkelerin büyüklüklerinin daha doğru şekilde anlaşılması amaçlanıyor.

YENİ ALTERNATİF BULUNDU

BM kararında öne çıkan projeksiyonlardan biri ise Equal Earth. 2018 yılında geliştirilen Equal Earth projeksiyonu, ülkelerin ve kıtaların yüz ölçümlerini birbirlerine göre daha doğru oranlarda göstermeyi amaçlıyor.

Mercator’daki gibi kutuplara doğru gidildikçe kara parçalarının aşırı büyümesi yerine, alanların birbirlerine oranını korumaya odaklanan Equal Earth’te Afrika ve ekvator çevresindeki bölgeler daha gerçekçi bir ölçekte görülüyor.

Ancak uzmanlara göre düz bir dünya haritasında küresel yüzeyin bütün özelliklerini aynı anda kusursuz biçimde göstermek mümkün değil. Farklı projeksiyonların farklı amaçları bulunuyor.

FRANSA DA DEĞİŞİKLİĞE GİDİYOR

Harita tartışması Avrupa’ya da uzandı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, ülkesinin Dışişleri Bakanlığı’nda Mercator projeksiyonunun kullanımından vazgeçileceğini açıkladı.

Fransa, daha gerçekçi bir yüz ölçümü sunan Eckert IV projeksiyonuna geçmeye hazırlanıyor. Barrot, Mercator projeksiyonunun özellikle yüksek enlemlerdeki bölgeleri olduğundan büyük gösterdiğine dikkat çekerek, yıllardır devam eden bu görsel çarpıklığın insanların dünya algısına yerleştiğini savundu.

GİRİŞİM AFRİKA’DAN GELDİ

“Haritayı Düzelt” girişiminin arkasında Afrika ülkeleri bulunuyor. Afrika Birliği, mart ayında Equal Earth haritasını benimseme yönünde adım atarken, girişim daha sonra Birleşmiş Milletler gündemine taşındı.

BM’ye sunulan taslakta yalnızca devletlerin değil, dijital harita platformlarının da daha doğru projeksiyonların kullanımına yönelik çalışmalar yürütmesi çağrısında bulunuldu.

Böylece değişimin yalnızca okul atlaslarıyla sınırlı kalmaması; eğitim materyallerinden resmi haritalara, medya kuruluşlarından dijital platformlara kadar geniş bir alana yayılması hedefleniyor.

SINIRLAR DEĞİŞMEYECEK, HARİTAYA BAKIŞ DEĞİŞECEK

BM’nin kararı, ülkelerin sınırlarını veya yüz ölçümlerini değiştirmiyor Değişmesi hedeflenen şey, küresel bir yüzeyin düz bir harita üzerinde nasıl gösterildiği.

Yani dünya aynı dünya kalacak ancak kıtaların ve ülkelerin harita üzerindeki görüntüsü gerçeğe çok daha yakın hale gelebilecek.

Bu nedenle BM kararı, teknik bir haritacılık düzenlemesinin ötesinde, dünyanın nasıl algılandığına ilişkin küresel bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

İsrailli uzmandan ‘üç mevsim’ itirafı! Tek tek sıraladı: ‘Türkler ulaşmanın yolunu bulur’
ABD basınından şok iddia! Trump’ın yeni planı sızdı, detaylar ortaya çıktı: ‘Çok daha büyük bir şey’