Libya’da birlik Macron’da hüsran
AYDIN HASAN / ANKARA – Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Türkiye’ye karşı hasmane tutumu ve Yunanistan-Güney Kıbrıs ikilisi ile girdiği askeri iş birliğinin arka planında, Afrika Sahel bölgesinin yanı sıra Libya’da Türkiye’ye karşı kaybedilen etki alanının önemli bir rolü olduğu değerlendiriliyor.
İkili tutum sergiledi
Fransa 2011’de Kaddafi’ye karşı ayaklanma sırasında koalisyon güçleri içinde Libya’ya ilk hava operasyonunu düzenleyen ülke oldu. Fransa, Kaddafi sonrası dönemde petrol ve doğal gaz yatakları üzerindeki etkisini artırmayı ve Fransız enerji şirketlerine avantaj sağlamayı hedefledi. Resmi düzeyde BM tarafından tanınan hükümeti muhatap aldığını söylese de, sahada Halife Hafter ve ona bağlı güçlere destek verdi. Fransa bu ikili tutumu ile Libya’nın doğu ve batı olarak bölünmesinde önemli rol oynayan güçlerden biri oldu.
‘Tek Libya’ hedefi
Türkiye ise 2020’deki Barış Fırtınası Harekatı ile Libya’da yasal hükümetin askeri ve siyasi açıdan çöküşünü önledi. Türkiye, askeri başarının ardından“Tek Libya” hedefi doğrultusunda askeri diplomasi başlattı. Libya Ulusal Ordusu’nu denetimi altında tutan Halife Hafter’in oğlu Saddam Halife Hafter’in 4 Nisan 2025’teki Ankara ziyareti, kardeş kavgasının sonlandırılması ile “Birleşik ve Tek Libya” oluşturulması hedefi kapsamında stratejik bir adımı oluşturdu.
EFES 2026 Tatbikatı
Türk Silahlı Kuvvetleri; Türkiye’nin tek Libya hedefi çerçevesinde son günlerde önemli bir adamı daha sahada hayata geçirdi. EFES-2026 Birleşik Müşterek Harekât Tatbikatı’nın 20 Nisan’da başlayan İzmir’deki fiilî safhası, 21 Mayıs’ta sona erecek. Tatbikat, Türkiye’nin barış, istikrar ve uluslararası iş birliğini önceleyen güvenlik yaklaşımının da önemli bir yansıması olarak yorumlandı.
Tatbikatın öne çıkan unsurlarından biri Libya’nın geniş katılımı oldu. Libya’nın doğu ve batı unsurlarının ilk kez aynı tatbikat kapsamında bir araya gelerek faaliyet göstermesi, “Tek ve Birleşik Libya” vizyonu açısından kritik bir eşik olarak değerlendirildi. Tatbikata Libya’nın doğusundan 331 personel ile batısından 177 personel ve Shafak Hücum Botu’nun katılması iki tarafın sahada birlikte hareket etme iradesinin somut bir göstergesi oldu. Bu gelişme, askeri iş birliğinin ötesinde Libya’da birlik, bütünlük ve kurumsal uyumun güçlendirilmesine yönelik önemli bir adım.
FLINTLOCK-2026! Doğu ve batı bir araya geldi
Libya’nın Sirte kentinde düzenlenen Flintlock-2026 Çok Uluslu Özel Kuvvetler Tatbikatı ise başarıyla tamamlandı. Türkiye, ABD, Almanya, Birleşik Krallık, Çad, Fransa, İtalya, Libya, Macaristan, Mısır ve Tunus’un katıldığı tatbikatta; entegre hava, kara ve deniz senaryolarıyla askerî iş birliği ve muharebe etkinliği pekiştirildi. Tek ve güçlü bir Libya hedefiyle Türkiye’nin destek verdiği Libya’nın doğu ve batı tarafları da bu hedef doğrultusunda ilk kez bir tatbikatta bir araya geldi.
Batı Afrika’dan Kızıldeniz’e kadar uzanan Sahel bölgesi, 3 milyon kilometrekarelik bir alanı kapsıyor. Batı Afrika’da Atlantik Okyanusu’nun kıyısındaki Senegal ile başlayan Sahel kuşağı; Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer, Çad ve Kızıldeniz’e komşu Sudan sınırlarında sona eriyor.