Hürmüz’ün alternatifi Anadolu’dan geçiyor! ‘Yeni enerji mimarisine ihtiyaç bu krizle ortaya çıktı’

Derleyen: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr –ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı alması, Orta Doğu’da yaşanan savaşın etkilerinin tüm dünya tarafından hissedilmesine neden oldu. Petrol ve doğal gaz çıkışının aksamasının ardından tüm dünyada jet yakıtından çöp torbasına, tıbbi eldivenlerden daha birçok sektöre kadar birçok alanda ekonomik belirsizlikler ve ürün sıkıntıları baş gösterdi. İran ile ABD arasında yapılan ateşkesin ardından Hürmüz Boğazı açılmış olsa da bölgede risk sürüyor. Ancak mevcut gelişmeler bölgede yaşanacak olası bir yeni krize karşı petrol ve doğal gaz ithalatını aksatmayacak alternatifleri yeniden gündeme getirdi.MiddleEastEye’dayer alan bir haberde bu üç alternatif rotaharita üzerinden gösterimlerledeğerlendirildi.

Alıntı Metni

‘YENİ BİR ENERJİ MİMARİSİNE İHTİYAÇ VAR’

Konuya ilişkin geçtiğimiz hafta konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krize değinerek, “Yeni enerji mimarisine ihtiyaç olduğu bu krizle birlikte ortaya çıktı. Dünyanın ve bu bölgenin yapması gereken en önemli şey, enerji mimarisinde çeşitlendirmedir. Farklı altyapı projelerini hayata geçirmemiz lazım.” şeklinde konuştu.

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim tüm dünyada enerji piyasalarında dalgalanmaya sebep oldu

Bayraktar, bunun için üç farklı alternatif olduğunu ifade ederek bu alternatifleri açıklarken “Birincisi, yıllardır konuştuğumuz bir konu; Türkmen gazının Hazar üzerinden Türkiye’ye ve Avrupa’ya gidişini hayata geçirmek gerekiyor. Yüzde yüz olması gereken bir proje. İkincisi, Irak-Türkiye boru hattının Basra’ya kadar uzaması çok çok ehemmiyetli bir şey. Bu sadece Türkiye ve Irak için değil, bu petrol boru hattının yapılması küresel piyasalar için de önemli bir şey. Üçüncüsü, Katar’dan Türkiye’ye doğal gaz boru hattı kesinlikle yapılması gereken bir proje. Suudi Arabistan, Ürdün ve Suriye üzerinden Türkiye’ye ulaşacak büyük bir proje olur.” ifadelerini kullandı. Peki, bu üç alternatif hangi rotaları kapsıyor?

TRANS-HAZAR DOĞAL GAZ BORU HATTI

Türkmenistan’ın dünyanın en önemli doğal gaz üreticilerinden birisi olduğu biliniyor. Ankara ile Aşkabat arasında yapılan doğal gaz anlaşması mevcut durumda İran üzerinden Türkiye’ye geliyor. Ancak uzun vadede Türkmen gazının Türkiye’ye ve buradan da Avrupa’ya ulaşması için yapılan iş birliğinin geliştirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda Türkmen gazının Hazar Denizi tabanından geçerek Azerbaycan ve Gürcistan’a, oradan daTürkiye’deki mevcutTANAP (Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı) sistemine bağlamayı hedefleyen bir boru hattı projesi bulunuyor.

Türkmenistan ve Türkiye arasında daha önce doğalgaz tedariğine ilişkin anlaşmalar imzalanmıştı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, daha önce yaptığı açıklamalarda bu hattın hayata geçirilmesi için Türkiye’de güçlü bir irade olduğunu ve projenin “yüzde yüz olması gerektiğini” söylemişti.

IRAK-TÜRKİYE BORU HATTI’NIN UZATILMASI

Hürmüz Boğazı’ndaki seyir güvenliği hâlihazırda normale dönmeye başlamış olsa da uzmanlara göre 28 Şubat’tan bu yana gelen süreç, enerji piyasalarının ne kadar kırılgan olduğunu ve olası alternatif rotalara ihtiyaç duyduğunu gösterdi. Bu alternatiflerden bir diğeri de Irak ve Türkiye arasındaki petrol boru hattının uzatılması ve Basra’ya kadar ulaşması. Türkiye’nin bu hattın uzaması yönündeki söylemlere uzun bir süredir sahip olduğu biliniyor olsa da Irak’ta siyasi uzlaşmanın sağlanamaması nedeniyle henüz bir adım atılmadı.

MiddleEastEye’akonuşan Iraklı enerji uzmanı SalamJabbarShahab, Irak’ta Basra’yı Irak-Türkiye petrol boru hattına bağlama konusundaki siyasi isteğin Hürmüz krizi sonrasında önemli ölçüde arttığını söyledi.Shahab, Irak hükümetinin memur maaşları da dâhil olmak üzere harcamalarını karşılamak için aylık 6,3 milyar dolarlık petrol gelirine ihtiyaç duyduğunu belirterek yalnızca mart ayındaki hükümet kayıplarının 5,5 milyar dolardan fazla olduğunu tahmin ettiğini ifade etti.Shahab, “Mevcut durum, Iraklı politikacıların aylık maaşları ödeme esnekliğini korumak için günlük yaklaşık 3,5 milyon varil petrol ihracatını güvence altına almasını gerektiriyor. Şu anda ülke, Kerkük-Ceyhan üzerinden günde sadece 200 bin varil petrol ihraç ediyor. Bu miktar maaşları, sosyal yardımları ve diğer işletme giderlerini karşılamaya yetmiyor.” diyerek Basra boru hattının, şu anda kapalı olan Hürmüz Boğazı’nı baypas ederek Irak petrolü için Avrupa ve Asya enerji pazarlarına yeni bir çıkış noktası açabileceğini söyledi.

Alıntı Metni

KATAR-TÜRKİYE BORU HATTI

Katar ve Türkiye arasında hayata geçirilmesi hedeflenen boru hattı uzun süredir gündemde zaman zaman kendine yer buluyor. Her iki ülkenin de 2009’dan bu yana Katar doğal gazını Suudi Arabistan-Ürdün-Suriye-Türkiye rotası üzerinden Avrupa’ya ulaştırmak konusunda anlaştığı biliniyor. Proje geçmişte Rusya’nın baskısıyla eski Suriye rejiminin muhalefetiyle karşılaşmıştı.

Suriye’de Esad’ın devrilmesinin ardından başlayan yeni dönemde Katar-Türkiye arasında inşa edilmesi gündeme gelen boru hattına ilişkin söylemler yeniden canlanmış olsa da Katarlı yetkililer LNG modelinin, yani sıvılaştırılmış doğal gazın gemilerle taşınmasının Doha için daha iyi bir seçenek olduğunu; çünkü satışlarda daha fazla esneklik sağladığını öne sürmüş ve projenin maliyetinin 15 milyar dolara kadar çıkabileceğini ifade etmişti. Ancak proje, 28 Şubat’ın ardından Hürmüz’ün kapanmasıyla birlikte tekrar cazip hâle gelmeye başladı.

Alıntı Metni